Dagboek

In het dagboek van Dierenziekenhuis Drachten zullen wekelijks een aantal medewerkers hun bijdrage leveren.

Op dit moment wordt gewerkt aan een "schrijfrooster".

Om alvast een start te maken volgen hieronder een aantal boeiende verhalen van dierenarts Anton Beijer uit het dagboek van onze oude website http://www.dierenkliniekdetoren.nl/.

Bent u benieuwd naar meer verhalen? De oude website is voorlopig nog online maar wordt niet meer bijgehouden.

3 Juni
Bij oudere katten komen relatief vaak problemen tengevolge van te hoge bloeddruk voor. Helaas onderkennen dierenartsen pas de laatste jaren dit verborgen probleem. Hoewel bij mensen vrijwel altijd standaard bij elk doktersbezoek de bloeddruk wordt opgemeten is dit bij dieren nog niet zo. Bij honden gebeurt dit zelden omdat hoge bloeddruk bij honden maar uiterst zelden voorkomt. Bij katten gebeurde dit niet omdat met alleen een bloeddruk manchet en een stethoscoop de bloeddruk niet vast te stellen is.

Daarvoor heeft men óf geautomatiseerde apparatuur nodig met een ingebouwd computertje of een systeem dat met ultrageluid en het doppler effect werkt. Dat laatste systeem is het meest betrouwbaar en wordt sinds dit voorjaar ook in onze kliniek gebruikt.. Om de bloeddruk goed te kunnen meten wordt de manchet (maatje baby !) rond de voorpoot aangelegd en opgeblazen. De kat moet dan rustig blijven omdat bij opwinding de bloeddruk zowieso omhoog schiet en we eigenlijk juist de bloeddruk in rust willen meten. Anderzijds omdat als de kat gaat vechten om los te komen er een dikke kans bestaat dat het dier in paniek de nagels van de achterpoot in de opgeblazen manchet zet en dan is het ...PFFFFT lege manchet en is de dierenarts weer 20 euro armer.

Het werken met dieren is dus vaak nogal wat lastiger dan met mensen. Ik denk tenminste niet dat er veel huisartsen zijn die een paar maal per jaar een nieuwe bloeddruk manchet moeten kopen omdat een patient deze heeft stukgebeten of stukgekrabd. ;-)

De oorzaak van te hoge bloeddruk bij katten is meestal gelegen in een slechte nierfunctie en soms is deze aanwezig zonder dat er een duidelijke oorzaak is (primaire hypertensie). Het is dus verstandig bij de verdenking op hoge bloeddruk zowel een bloeddrukmeting te doen als een bloedonderzoekje naar de nierfunctie.

Verschijnselen van hoge bloeddruk blijven vaak verborgen totdat het te laat is. De eerste verschijnselen zijn vaak bloedingen in het oog of netvlies en het loslaten van het netvlies. Op de foto hiernaast is te zien dat er al wat oudere (bruinrode) bloedingen wat dieper in het oog (achter de pupil) zitten. De pupil (het zwarte deel van het oog) is heel erg groot en het gele stukje van de iris is dan vaak nauwelijks meer te zien. Zo'n wijde en erg zwart pupil (ondanks fel daglicht) is een teken dat de kat niet zoveel gezichtsvermogen meer over heeft. Als dit niet snel behandeld wordt zal de kat onherroepelijk blind worden.

Een ander fenomeen bij hoge bloeddruk zijn hersenbloedingen of beroertes. De aandoening wordt bestreden met Norvasc (Amlodipine) tabletten. Hypertensie (hoge bloeddruk) komt vooral bij wat oudere katten veel voor. Eigenlijk zou bij katten boven de 8-10 jaar jaarlijks bij de inenting ook standaard even de bloeddruk moeten worden opgemeten. Helaas beschikken nog lang niet alle dierenartsen net als onze kliniek over bloeddruk meters. . Preventie van beroertes etc. is voor de kat natuurlijk veel beter dan pas ingrijpen als het al mis is gegaan. En laten we eerlijk zijn: ook bij onze huisarts is het opmeten van de bloeddruk toch al lang bijna standaard onderdeel van het konsult.

5 Mei
Het Dagboek is helaas met wat vertraging aangevuld omdat ik op een vogelcongres in het buitenland was. Het is moeilijk om anders dan via boeken en tijdschriften goed op de hoogte te blijven van alle nieuwe ontwikkelingen in je vak. Zeker wat de vogelgeneeskunde betreft. Dat is een dusdanig specialistische tak van Diergeneeskunde dat er in Nederland nauwelijks hoogstaand onderwijs voor wordt georganiseerd. Dat is natuurlijk ook wel lastig aangezien er in Nederland misschien maar een stuk of 15 dierenartsen zich echt intensief bezig houden met de geneeskunde van papegaaiachtigen. Het voordeel is dat je veel contacten hebt met buitenlandse collegae en dus ook weer veel nieuwe tips en trucs op doet om je patienten nog sneller en beter te behandelen. Deze tripjes zijn meestal behoorlijk kostbaar maar ja, voor een dierenarts is zijn kennis eigenlijk zijn belangrijkste werktuig. 

Het congres was georganiseerd in samenwerking met het Loro Parque op Tenerife. Voor papegaaienkwekers in Nederland net zo'n begrip als Mekka voor een Mohammedaan. Ik heb dus tevens de gelegenheid te baat genomen rond te kijken onder deskundige begeleiding in het kweekgedeelte van dit park. Hier wordt naast met algemeen voorkomende papegaaiachtigen ook gekweekt met zeer zeldzame en bijna uitgestorven kromsnavels. Met de opbrengst van de vogels die worden gekweekt in dit centrum wordt geprobeerd om de natuurlijke leefgebieden van bedreigde vogelsoorten in stand te houden (Loro Parque Foundacion). Van deze nuttige stichting ben ik maar gelijk lid geworden.

Een koppel (man en vrouw) van deze prachtige hyacinth ara's kost wel 25.000 euro. En men heeft er ca. 7 koppels zitten naast vele andere kostbare soorten. Geen wonder dat de collectie zwaar bewaakt wordt 's nachts.

15 April
Vandaag leek de praktijk wel een gekkenhuis. Collega van Lieshout was met vakantie en met een man/vrouw minder moesten we met zijn allen een regen aan rare gevallen en spoedgevallen opvangen zo direct na het weekend. Eén van die patiënten was de zwarte Duitse Herder Mike. Zijn baas Nutte was vandaag jarig en deze 4 maand oude pup had wel een heel bijzonder cadeautje voor hem bedacht: alweer een  reisje naar de dierenarts vanwege ernstige buikklachten.

Mike was al eens geopereerd aan een liesbreuk. Dat was de hond kennelijk zo goed bevallen dat hij 14 dagen gelden ook al flink wat ongein had uitgevreten. Tien dagen geleden moest hij al eens met spoed geopereerd worden aan een ingeslikt stuk touw dat klemzat in de dunne darm en een flinke lap stof die in zijn maag zat. Maar de ellende voor de baas was nog niet over. Sinds zaterdag/zondag had Mike weer last van buikpijn en braken. Vanmiddag was bij controle een harde pijnlijke dikte in de buik te voelen. Op de röntgenfoto was een grote gasbel te zien in een veel te wijd stuk darm dat bovendien blind leek te eindigen. Dat noemen we een ileusbeeld. Eronder was een witte massa op de foto te zien. Na een echo was ik er van overtuigd dat er iets ernstigs aan de hand was en Mike met spoed nog op de verjaardag van de baas opnieuw geopereerd moest worden.

Tijdens de operatie bleek Mike een invaginatie te hebben. Bij deze aandoening schuift een deel van een darm binnenin een ander stuk darm en komt daar klem te zitten . Net zoals een broekspijp bij het aantrekken soms deels in zijn eigen broekpijp binnenstebuiten omgevouwen zit. Op de foto kun je nog net de insnoering zien bij de beide pijlen.

Op de tekeningen staat het nog wat meer schematisch aangegeven. Als de in invaginatie vers is kun je de stukken nog uit elkaar trekken. Als de stukken darm al wat langer in elkaar geschoven zitten vergroeien ze vrij snel. Als de dunne darm in de dikke darm geschoven zit heeft de hond soms eerst maar weinig klachten. De dikke darm is zo ruim dat de ontlasting ook nog gewoon door deze vernauwing heen komt.

Pas later zwelt de darm meer op en ontstaan de problemen. De oorzaak van zo'n invaginatie is meestal niet meer te achterhalen. meestal betreft het jonge honden waarvan door diarree of irritatie extra heftige kneedbewegingen (peristaltiek) in de darmen ontstaan. Als daarbij toevallig een voortbewegende samentrekkingsgolf  net een tegen-peristaltische verwijdingsgolf treft, kunnen de darmstukken over elkaar heen schuiven totdat de ophangbanden en bloedvaten een nog verder over elkaar heen schuiven tegenhouden.

Bij Mike zat de darm al vergroeid en moest het in elkaar geschoven stuk darm er toch nog geheel weggehaald worden. De beide andere uiteinden van het ertussen uit geknipte stuk darm moesten daarna secuur aan elkaar gehecht worden. Helemaal zonder gevaar is deze operatie niet. Want er zitten vervelende bacteriën in dit stuk darm, die bij de geringste lekkage van de wond al een levensgevaarlijke en moeilijk te bestrijden buikvliesontsteking geven. Mike zat als oude operatie veteraanpup al weer een uur na de operatie druk te keffen in zijn hok. Hij was zeker bang dat ie de verjaardag van zijn baas misliep. Eigen schuld dikke bult ?.

24 Maart

Tijdens de dienst vanavond kwam nog een grappig geval binnen. Hoewel het natuurlijk niet altijd zo leuk of grappig voor de baas is. Maar een hond met een vel gekleurde öorbel"in zijn neus kom je ook niet alle dagen tegen. Beau is nl. een West Highland White Terrier. En deze hondjes zijn zeer nieuwsgierig en steken overal hun neus in. Alleen vanavond had hij zijn neus ergens wat te diep ingestoken: namelijk de hengel van de zoon des huizes. Het gevolg was dat de snoekhaak met drie scherpe punten dwars door zijn neus heen ging. Door de weerhaken trek je zo'n haak maar niet even 1-2-3 terug. Dus kreeg Beau een roesje om te slapen, waarna de "piercing" kon worden verwijderd. We doen dit door de haken achter de weerhaakjes door te knippen met een tang en deze vervolgens nog verder door de neusspiegel naar buiten te duwen. Zodat het restant van de haak  via het steekkanaal naar buiten geduwd wordt. Beau moet nu vannacht nog even blijven om de roes uit te slapen want vanwege een hartruis kon er geen kortwerkend middel gebruikt worden.

10 Maart
Konijnen zijn als echte knaagdieren afhankelijke van hun gebied. Anders dan bij mensen waar het gebit na het wisselen niet meer groeit, groeit het gebit bij het konijn levenslang door om de slijtage door het kauwen en knagen op te vangen. Bovendien heeft het konijn ook nog eens scherpe tanden nodig. Die scherpe tanden krijgt een konijn niet door het knagen op stokken, want daar wordt het gebit alleen maar stomper van. Door met de tanden of kiezen langs elkaar te knarsen houden de onder en boventanden elkaar scherp.

                                                                 normaal gebit ->

Alleen als de tanden of kiezen niet meer precies boven elkaar staan gaat dat fout. Bij dit konijn (Stampertje) leidde dat tot de aangroei van een aantal geweldige haken op de kiezen. Op de foto's links zijn de bruine puntschoen-achtige aangroeisels te zien. Door deze haken kon het dier steeds moeilijker eten, hoewel de snijtanden nog perfect zijn. Het konijn deed steeds langer over zijn eten en werd dan ook magerder en magerder. Daarom werd Stampertje onder narcose gebracht. Daarna werden de haken weggeknipt en vervolgens werden de kiezen mooi vlak gemaakt. "s middags zat het konijn al weer te eten.

8 Februari
Droopey is een hele leuke hond, alleen heeft hij zo'n jeuk en van die rare plekken op zijn pootjes. Het lijkt net of hij de avondvierdaagse heeft gelopen: allemaal op blaren lijkende wonden óp en net boven de zoolkussentjes. Tevens had Droopey plekken op zijn balzak, rond zijn anus en in de ooghoeken. De reu had ook plekken aan zijn lippen die in eerste instantie leken op een lipplooiontsteking. Maar bij nadere inspectie liepen de ontstekingen daarvoor toch te ver door naar voren toe. Lipplooiontstekingen worden veroorzaak door speekels wat uit de mond loopt in in huisplooien in de mondhoek de huid week én vatbaar voor ontstekingen maakt.

Dit beeld (ontstekingen op de overgang van huid naar slijmvlies en/of huid naar eeltplekken noemen we Pemfigus (of ook wel Pemphigus). Dermatologen (huid(dieren)artsen) onderscheiden daar dan nog weer verschillende categorien in : Pemfigus Vulgaris of Pemphigus Foliaceus of Bulleus Pemphigoid. Het verhaal van Droopy lijkt het meest op de laatste vorm. Wat is er aan de hand? De cellen van de opperhuid worden als ze nog jong zijn bij elkaar gehouden een eiwit dat een soort kit tussen de cellen vormt.

Om de één of andere onbekende reden raakt het afweer systeem in de war en gaat het extra afweerstoffen aanmaken tegen deze kit-eiwitten. Het resultaat is een ontstekingsreactie in de onderste delen van de opperhuid. Hierdoor ontstaan er blaren en laat de huid los. Deze aandoening is chronisch en moet met afweer onderdrukkende middelen (dexamethason, prednisolon of azothioprine) worden behandeld. Eigenlijk is het net een afstotingsreactie van een getransplanteerde (vreemde) nier of hart. Alleen is het afweersysteem zo in de war dat het zijn eigen huidcelkit als vreemd voorwerp gaat afstoten. Met 10 dagen gaan we bekijken of de therapie is aangeslagen of dat er nog zwaarder geschut gebruikt moet gaan worden.

18 Januari
Deze maand heb ik al diverse leguanen binnen gekregen met ernstig kalkgebrek. Op de foto hiernaat is "Co" te zien. Dit komt door een langdurige voeding met groenvoer. Dit bevat te weinig kalk. Soms geeft men ook geen of te weinig vitamine D3 erbij. Een andere keer geeft men er wel extra vitamine D3 bij maar omdat de voeding veel te weinig calcium bevat werkt een hoge dosis vitamine D3 averechts: het verergerd de symtomen juist. In plaats van vit.D3 geven kan men ook een UV lamp boven de dieren hangen zodat de VitD3 in de huid aangemaakt kan worden. Echter ook dan moet er voldoende kalk gegeven worden.

De verschijnselen van kalkgebrek zijn: minder eten en minder bewegen. Soms ontstaan er ernstige woekeringen aan het bot van de achterpoten waardoor de bespiering van het dier meer op een pofbroek gaat lijken. Uiteindelijk is er zo weinig kalk in het lichaam dat ook de spieren niet goed meer werken en de dieren verlamd raken. Bij jonge dieren zie ik nog wel eens botbreuken en ook een gebroken of misvormde rug wordt vaak veroorzaakt door chronisch kalkgebrek.

Merkwaardig genoeg krijgen veel van dit soort dieren ook nog kalk/vitatminepreparaten. Deze zijn kennelijk niet voldoende. Bij twijfel neem ik altijd een bloedmonster. Dat is bij leguanen prima te doen alleen moet je wel oppassen voor de vlijmscherpe nagels. Bloedafname vindt plaats uit de staart of uit een ader die onderhuids precies over het midden van de buik loopt. Soms is het lastig de ader te vinden en dan spoor ik de ader(s) op met de kleuren doppler echo. Het calciumgehalte van de leguaan zit normaal grofweg tussen de 2-3 mmol/l. Bij deze leguaan was dat 0.99 mmol. Het fosfaatgehalte zit gekoppeld aan het calcium omdat de niveau's van beiden worden geregeld door hetzelfde hormoon: het paraathormoon. Normaal zit het fosfaat gehalte ruwweg tussen de 0.5 en 1.5 mmol/l en deze leguaan had 4.6 mmol.

De leguaan gaat nu gedwangvoederd worden via een maagsonde en het voer wordt aangevuld met melkzure kalk (Calcium lactas). Deze kalkvorm smaakt niet vies en lost goed op in water of voedsel. Via het bloedonderzoek kan het effect van de therapie gevolgd worden. Ook heeft Co een vitamine D3 injectie gekregen.